Wanneer zijn je klachten ten gevolge van het ongeval ontstaan? De medische en juridische causaliteit 

Na een aanrijding ontstaat regelmatig discussie met de verzekeraar over het zogenoemde causaal verband. In dat kader staat centraal of de gezondheidsklachten die iemand na het ongeval ervaart in voldoende mate verband houden met dat ongeval. Met andere woorden: beoordeeld moet worden of en in hoeverre deze klachten juridisch kunnen worden toegerekend aan de aanrijding. In deze blog gaan wij in op het zogenoemde causale verband en leggen wij uit wanneer gezondheidsklachten na een aanrijding juridisch aan het ongeval kunnen worden toegerekend. 

De medische en juridische causaliteit

Een onderscheid kan en moet worden gemaakt tussen de medische en juridische causaliteit: 

• Er is sprake van een medisch causaal verband tussen de schadeveroorzakende gebeurtenis enerzijds en de klachten anderzijds als de klachten objectiveerbaar en medisch verklaarbaar zijn. Hierbij gaat het dus vooral om het verband tussen de gezondheidsklachten en het ongeval. Het is een medisch expert die moet oordelen of zij al dan niet in causaal verband staan;
• Bij juridische causaliteit gaat het niet om medisch objectiveerbaar bewijs dat sluitend is, maar om een redelijke mate van waarschijnlijkheid. De juridische causaliteit zal geen rekening houden met de voorgeschiedenis van iemand. Er wordt hier enkel gekeken of de schade het gevolg is van de gebeurtenis, zonder dat ook eerder gebeurtenissen een rol spelen. 

Om het juridische causale verband aan te tonen is het niet noodzakelijk dat er een sluitende wetenschappelijke verklaring is voor de klachten die zijn ontstaan ten gevolge van het ongeval. Om te voldoen aan het juridisch causaal verband moet er worden voldaan aan drie voorwaarden:

1. Voor het ongeval was er geen sprake van dezelfde of vergelijkbare klachten;
2. Het ongeval kan de klachten veroorzaken en;
3. Een alternatieve verklaring ontbreekt.

Zelfs indien er sprake is van een geringe impact, hoeft dit niet te betekenen dat de klachten niet het gevolg zijn van het ongeval (ECLI:NL:GHARL:2021:1759).

Het causaal verband in de praktijk

De zaak van de rechtbank Rotterdam betreft een kort geding. Eiseres is op 23 april 2022 betrokken geweest bij een verkeersongeval op de Zuiderdijk in Dordrecht. Eiseres heeft hoofdpijn, nek- en rugpijn in combinatie met uitstraling naar handen en rechtervoet. Verder heeft zij chronische tinnitus en knieklachten. De verzekeraar Nationale Nederlanden (hierna telkens: NN) is het hier niet mee eens. Zij stelt het causaal verband tussen het ongeval en de klachten ter discussie. Het is volgens NN onvoldoende aannemelijk dat het ongeval heeft geleid tot de voortdurende arbeidsongeschiktheid van eiseres. Eiseres moet in dit kort geding voldoende aannemelijk maken dat zij recht heeft op een schadevergoeding van meer dan €65.000,- als gevolg van het ongeval, zodat een aanvullend voorschot daarop gerechtvaardigd is. 

Het uitgangspunt

De kantonrechter sluit aan bij de rechtspraak en neemt als uitgangspunt dat de gezondheidsklachten het gevolg zijn van het ongeval als een consistent, consequent en samenhangend patroon van klachten aanwezig is en bovendien komt vast te staan dat deze gezondheidsklachten voor de aanrijding niet bestonden, terwijl die klachten op zichzelf door de aanrijding veroorzaakt kunnen worden en een alternatieve verklaring ontbreekt. 

Low impact botsing

NN betwist in de eerste plaats dat het ongeval voor zodanige klachten kan hebben gezorgd dat eiseres volledig arbeidsongeschikt is geworden. Volgens NN was het contact dat tussen de beide voertuigen heeft plaatsgevonden zo gering dat de daarmee gepaard gaande geweldsinwerking niet uit is gekomen boven de krachten waaraan een menselijk lichaam dagelijks wordt blootgesteld. Het betrof een zogenoemde low impact botsing. Een low impact botsing betekent niet meteen dat er geen klachten door kunnen ontstaan. Het is echter ook niet zonder meer aannemelijk. In dit geval moet in aanmerking worden genomen dat het geen frontale botsing is geweest maar een schampen van de flanken van de auto’s. Het is aannemelijk dat de impact op het lichaam in dat geval minder groot is. Wat betreft de ernst van de klachten in combinatie met de aard en impact van de aanrijding is een verdere onderbouwing, en mogelijk nog nader onderzoek, nodig. De rechtbank overweegt dat daarvoor in deze procedure geen plaats is. Voorts is NN van mening dat er een alternatieve oorzaak is aan te wijzen voor de klachten en dit steun vindt in de overgelegde stukken. 

Conclusie 

Wat betreft het verband tussen de gezondheidsklachten en het ongeval is naar het oordeel van de rechtbank nadere onderbouwing nodig. NN heeft aangevoerd dat partijen hebben afgesproken dat op 12 november 2024 een medische expertise door een onafhankelijk neuroloog wordt uitgevoerd. De uitkomst van dit onderzoek zal op zijn minst moeten worden afgewacht. Ook het spoedeisend belang bij de vordering is onvoldoende aannemelijk. De conclusie is dat de vordering van eiseres moet worden afgewezen.